Deze waardevolle tips om je platen netjes te behandelen staan op een binnenhoes van een klassieke LP uit de jaren ’50, uitgegeven door Philips. Geheel objectief wordt aangeraden om een ‘Philips Discleaner’ antistatische doek te gebruiken.

De 5 tips nog eens samengevat:

• Hou platen alleen bij de randen vast
• Doe een plaat in de binnenhoes voor je hem in de hoes stopt
• Verwijder stof met een antistatische doek
• Laat je naald regelmatig controleren
• Berg platen altijd verticaal op

Pas begin van de middag ging ik de stad in. Niet alleen was het slecht weer, ik wilde ook eerst nog een buurtrommelmarkt bezoeken. Daar scoorde ik een stapeltje cd’s uit de collectie recensie-exemplaren van een bekende popjournalist, maar dit terzijde.

Mijn eerste stop was bij de Plaatboef aan de Oudegracht, een van de drie platenzaken in Utrecht die meededen aan Record Store Day. In de winkel waren geen speciale activiteiten, maar de Plaatboef had wel diverse speciale uitgaven ingekocht. Hier bemachtigde ik een 12” van Dead Can Dance (met 4 prachtige nummers van een John Peel-sessie uit 1983) en een 10” van Sigur Rós (leuke gimmick: hij speelt van binnen naar buiten af!). Bij mijn aankoop kreeg ik de gratis single ‘B-kantje’ die Spinvis voor deze dag had gemaakt.

Vervolgens ging ik naar Plato in de Voorstraat, waar het aanmerkelijk drukker was. Er werd druk gegraaid in de speciale dozen met Record Store Day-releases. Leuk te zien dat ook veel ‘jongeren’ een plaat in hun handen hielden. Ik kon weer wat vinyl van m’n verlanglijstje afstrepen: een mini-lp met remixes van Moon Duo en een 12” van The Pains of Being Pure at Heart (op fraai paars vinyl). Ook kocht ik een plaat die ik over het hoofd had gezien in de releaselijst: een split 12” van Ulrich Schnauss & Mark Peters aan de ene kant en Pyrolator aan de andere kant. Prachtige elektronische muziek, misschien wel mijn beste aankoop deze dag. Verder scoorde ik de aanlokkelijke documentaire Vinylmania op dvd, waarover binnenkort meer…

De enige plaat die ik nog graag wilde was de 10” van neo-classicisten Nils Frahm en Ólafur Arnalds, maar die was al op bij Plato. Op naar de volgende bestemming: Boudisque aan het Vredenburg. Frahm & co waren daar ook niet voorradig (ik moest de naam zelfs spellen). Ik troostte mij met de aanschaf van een 12” van Animal Collective (eigenzinnige soundtrack voor een kunstinstallatie) en een single van Tangerine Dream (heruitgave van hun eerste single uit 1971).

Nu ik toch bij Boudisque was, kon ik meteen het optreden van Lola Kite meepikken. Helaas arriveerden de heren met de nodige vertraging van hun vorige gig in Amsterdam. Het werd toch een aanstekelijk optreden in de knusse setting van de platenzaak. Doordat het programma uitliep, kon ik The Kik in Plato niet meer zien, maar je kunt niet alles hebben. Dan maar naar huis met m’n drie linnen ‘RSD-tasjes’ om de nieuwe aanwinsten op de draaitafel te leggen.

De volgende dag zag ik dat diverse releases al voor veel geld op eBay stonden, zoals de single van The Sex Pistols. De 10”-singles van Morrissey en Kate Bush waar ik nog over twijfelde, bleken achteraf ook een goede investering te zijn geweest. Maar niet getreurd, het ging me niet om het scoren van dure collector’s items, maar om het verwerven van mooie nieuwe muziek, wat prima is gelukt.

Alles werd anders toen ik een echte platenzaak ontdekte. Aad Molenaar zat wat verstopt in een zijstraat van de hoofdwinkelstraat in Beverwijk, niet ver van mijn middelbare school. Voorin de winkel bevonden zich met name muziekinstrumenten. Achterin was de platenafdeling.

Ik herinner me vooral de bakken op de grond met goedkope tweedehands platen, waartoe ik met mijn zakgeld veroordeeld was. Voor f 2,50 per stuk werd ik de trotse bezitter van allerlei jaren ’70 bestsellers, zoals Fleetwood Mac (Rumours!), The Eagles, ELO en Queen. Artiesten wiens albums essentieel werden genoemd in OOR’s Popencylopedie (editie 1987), die ik bijna uit mijn hoofd kende.

Hoewel ik er vaak kwam, voelde ik me nooit helemaal op m’n gemak bij Aad Molenaar. In mijn herinnering had ik ontzag voor de oudere mannen (muzikanten?) die bij de toonbank rondhingen. Ik geloof niet dat ik er ooit heb durven vragen of ik een plaat mocht beluisteren. Misschien mocht dat ook wel niet bij de exemplaren uit de koopjesbak die bepaald niet in mint-conditie waren.

Later kwam ik in aanraking met minder gangbare muziek, dankzij radioprogramma’s als Vara’s Verrukkelijke 15. Bij de fonotheek (ik meen dat die in Uitgeest het beste assortiment in de regio had) leende ik platen van acts als The Cure en The Sisters of Mercy. Vaak nam ik alleen de beste 3-4 nummers van albums op, om kostbare ruimte op de TDK SA90 cassettes uit te sparen.

In de tweede helft van mijn schooltijd steeg dankzij krantenwijken mijn budget en daarmee mijn actieradius. De hoofdstad lonkte. Een paar keer per jaar maakte ik een bedevaart naar Concerto, steevast met vriend Sander.

De middagen vlogen daar om, vooral omdat je naar hartenlust platen kon luisteren. Alles met een enigszins intrigerende (duistere) hoes werd uitgeprobeerd. In de trein terug bewonderden we elkaars aanwinsten en maakten we afspraken wie wat voor elkaar op bandje opnam.

Inmiddels is mijn muziekcollectie aardig uitgedijd. Toch heb ik nog altijd een enigszins nerveus gevoel van verwachting als ik over de drempel van een platenzaak stap. En ondanks het bijna onbeperkte digitale aanbod is die fysieke sensatie van het onverwacht in een platenbak vinden van een juweeltje nooit verminderd, zoals ik vorige week nog merkte op de Mega Platen & Cd Beurs.

Het album bevat de muziek die Clannad maakte voor The Natural World: Atlantic Realm, een BBC-documentaire over de Atlantische Oceaan van eind jaren ’80. Niet de eerste soundtrack van de Ierse folkies, in 1984 verzorgden ze de muziek voor de tv-serie Robin of Sherwood (op de LP Legend, 1984).

De muziek op Atlantic Realm is volledig instrumentaal, en klinkt meer ambient en elektronisch dan ik van Clannad gewend ben. Prettige sfeermuziek voor de zondagochtend.

Op YouTube vond ik geen fragmenten van de BBC-serie. Wel heeft iemand muziek van Atlantic Realm gecombineerd met beelden van de maan.

Weblog Nummer van de Dag schreef over het dubbele gevoel bij de opheffingsuitverkoop: jammer dat er weer een platenzaak sneuvelt, mogelijk levert het wel interessante buitenkansjes op.

Dat klonk aantrekkelijk genoeg om op pad te gaan. Het was even zoeken naar het straatje in het centrum waar het museum zich bevond. Daar aangekomen was de ingang niet te missen, want er stond buiten al een grammofoon met een opvallende rode hoorn. Binnen was ik in eerste instantie wat teleurgesteld dat er maar één zaaltje was. Er stonden echter genoeg fraaie antieke grammofoons en fonografen om van te genieten!

Muzeum gramofonů a fonografů
Praha 1, Michalská 432/1
Dichtsbijzijnde metro: Můstek

• Drieharingstraat 27-29 (zijstraat van de Oudegracht, laten zaten Ear & Eye en Boudisque op dit adres)
• Nachtegaalstraat 7-9 (Het Utrechts Archief heeft een vage foto uit de jaren ’50)
• Antonius Matthaeuslaan 1 (buiten het centrum, in Tuinwijk)

Het tasje was in ieder geval van ruim voor de opening van de nieuwe cd-winkel in de St. Jacobsstraat in 1990 en de ingebruikname van het karakteristieke hoekpand aan het Vredenburg. Tegenwoordig heeft het van origine familiebedrijf alleen nog een winkel in muziekinstrumenten aan het Paardenveld.

Staffhorst was jarenlang een van de bekendste verkopers van audio-apparatuur en grammofoonplaten in Utrecht. Harry Knipschild schrijft op zijn blog dat platenmaatschappijen in de jaren ’60 aan Staffhorst de nieuwste plaatjes konden leveren: “Hein Staffhorst had een positieve benadering. Zijn winkel was er een voor ‘toffe jongens’, maakte hij steeds duidelijk. Staffhorst wilde een actieve winkel hebben en stond dus voorop als er nieuwe interessante releases waren.”

Tot slot een intrigerende advertentie uit het Utrechts Nieuwsblad van 1963. Als je na 6 uur nog een cadeautje wilde, kon je een cadeaubon halen uit de automaat van Staffhorst in de Nachtegaalstraat. Het woord bonnen staat tussen haakjes, zouden er ook plaatjes in de automaat hebben gezeten, zoals in dit voorbeeld?

Zie ook mijn overzicht met Utrechtse platenzaken.